Polskie poznawanie świata

Dorobek naukowy

Dorobek naukowy

W ciągu 26 lat swojego pobytu na odległych wyspach Mórz Południowych, Jan Kubary publikował wyniki swych badań na łamach europejskich czasopism, przedstawiając czytelnikom obraz kultury mieszkańców Mikronezji.

 

Jego sprawozdanie z wyspy Samoa ukazało się w „Tygodniku Ilustrowanym”. Była to pierwsza polska relacja z tego rejonu. Kubary tak opisał ówczesną sytuację na wyspach:

„Tuż za misjonarzami sunęły się za zyskiem goniące okręty, z całą czeredą chciwych bogactw rabusiów. W spokojnych, palmami pokrytych siołach krajowców, usadowili się misjonarze, by ich nauczać, a w ślad za nimi i zbiegi z Botany-Bay i Norfolk, by ich demoralizować (…)”1.

Wkład Kubarego w poznanie Oceanii jest niekwestionowany. Wystarczy wspomnieć stworzony przez niego słowniczek języka ebońskiego, jedyny jak na owe czasy. Unikalny jest także zbiór jego fotografii oraz zapisów na wałkach fonograficznych. W 1881 roku L. Friedrichsen opublikował „Sudsee Typen: Anthropolisches Album de Museum Godeffroy in Hamburg”, album zawierający ponad 400 fotografii, w większości wykonanych przez Kubarego. Były to zdjęcia mieszkańców wysp Samoa, Ponape, Yap, Truk, Mortlock, Lukonor, Kaniet i Pingalop. Prawdopodobnie był pierwszym Europejczykiem, który wykonywał tego typu fotografie.

Dr Wilhelm Muller, autor monumentalnej monografii pt. "Yap" (Hamburg, 1917) napisał: "(...) choć nie był naukowo przygotowanym, ten człowiek zrobił więcej dla poznania Mikronezji niż ktokolwiek przed nim a nawet później przed przybyciem Hamburskiej Ekspedycji na Morza Południowe"2.

Kuabrego po jego śemirci w dowód jego zasług wystawiono pomnik na wyspie Ponape, jako jedynemu Polakowi na Oceanii. Z inicjatywy uczonych niemieckich, w komitecie znaleźli się ponad to prawnik z Warszawy Bolesław Matuszyński oraz siostra Kubarego, Julia Światłowska.

Na tabliczce widnieje napis: „Joh. Stanislaus Kubary. 13 Nov. 1846-Oct. 1896” jakże inny od planowanego „J.S.Kubary, niezmordowany badacz Mórz Południowych, urodzony w Warszawie 13 listopada 1846 roku, zmarł na Ponape 9 października 1896 roku”. W dowód uznania potomnych w Atolu Ailinglapalap na Wyspach Marshalla nazwano jest Wyspa Kubarego. Z kolei na północy Nowej Gwinei niemieccy uczeni jadną z gór w pasmie Finisterra, nazwali „Kubary-Berg” jest Góra Kubarego.

1 K. Wypych, „W cieniu Fe”, Wrocław 1969, s. 20

2 L. Paszkowski, „John Stanislaw Kubary – naturalist and ethnographerof the Pacific Islands”, reprint The Australian Zoologist, 16 (02) 1971, s. 46

Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej.