Polskie poznawanie świata

Kompas - poprawny kurs

Kompas - poprawny kurs

Kurs kompasowy

Rozwój techniki okrętowej i użycie stali do budowy statków sprawił, że wskazania kompasów stały się niedokładne - stalowa masa statku zakłócała poprawną pracę igły magnetycznej i każda zmiana kursu pociągała za sobą niekontrolowane wychylenia igły.


Mimo intensywnych prac nad zminimalizowaniem powstających zakłóceń dopiero w XIX wieku udało się Williamowi Thomsonowi opracować praktyczną metodę kompensowania dewiacji. Róża kompasowa ma tendencje do ustawiania się osią magnetyczną w płaszczyźnie południka magnetycznego ziemi. Takie ustawienie pozwala na zmierzenie kąta między południkiem magnetycznym, a kierunkiem posuwania się statku. Siła magnesu na róży kompasowej sprawia,  że tarcza w „zasadzie” stoi nieruchomo, a cały okręt obraca się dookoła niej.  Obserwację zmiany położenia statku względem róży kompasowej ułatwia umieszczenie w kociołku kompasowym pionowej kreski, zwanej kreską kursową. Kompas jest tak ustawiony, aby linia prowadzona przez punkt podparcia róży i kreskę kursową przebiegała równolegle do płaszczyzny symetrii statku - czyli w osi dziób - rufa. Dzięki temu kreska kursowa znajduje się w osi płaszczyzny kadłuba w stosunku do kierunku północ-południe, kąt ten nazywamy kursem okrętu. Kompas oprócz licznych zalet ułatwiających pomiary ma także dwie zasadnicze wady: pierwszą - nie wskazuje kierunku północy rzeczywistej, drugą - łatwo podlega wpływom każdego namagnesowanego przedmiotu. To sprawiło, że wyróżniono trzy rodzaje kursu okrętu:

- kurs kompasowy -jest to kąt między dziobową częścią płaszczyzny linii dziób- rufa a północną częścią płaszczyzny przeprowadzonej przez igłę magnetyczną

- kurs magnetyczny- jest to kąt między dziobową częścią płaszczyzny linii dziób- rufa a północną częścią południka magnetycznego i jest to kąt ustalony na podstawie kompasu, po uwzględnieniu dewiacji 

- kurs rzeczywisty - jest to kąt między dziobową częścią płaszczyzny przeprowadzonej prze linię dziób- rufa a północną część płaszczyzny południka geograficznego, jest to zatem kąt jaki otrzymamy na podstawie wskazania kompasu, po uwzględnieniu dewiacji i deklinacji

Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej.