7.15 ŁÓDŹ DUSZ

pochodzenie: Wyspy Trobrianda, państwo - Papua Nowa Gwinea, Melanezja

datacja: I poł. XX w.

wymiary: długość 92 cm, wysokość 34 cm

surowiec: drewno

Prezentowany przedmiot przedstawia model łodzi dusz, przechowywany w domach przeznaczonych dla mężczyzn. Łódź dusz składa się ze stylizowanego modelu kajaku (łodzi) z odpinanymi figurami ludzi. Prawdopodobnie nawiązuje do lokalnych wierzeń, pokazuje wędrówkę dusz do krainy zamieszkałej przez przodków zwanej też niektóre ludy Oceanii Starym Krajem.

Funkcja tego typu modeli jest niepewna, naukowcy przedstawiają różne koncepcje względem ich zastosowania. W kolekcjach muzealnych znajduje się sporo tego typu obiektów. H. Spiegel sugeruje, że modele łodzi dusz przedstawiają „transport do nadprzyrodzonego świata umarłych”. Łodzie pogrzebowe mają delikatny kształt półksiężyca, z podwyższoną rufą i dziobem, zakończonymi ptakami lub głowami ptaków. Niektóre z nich są wyposażone w rodzaj kabin lub platform  i załogę składającą się z mężczyzn z głowami ptaków, trzymających wiosła, przyozdobione piórami lub ptasimi głowami. Spotyka się też łodzie przedstawiające upierzonych (przyozdobionych w pióra) tancerzy i wojowników.

Zagadkową sprawą jest przedstawienie postaci ludzkich w pozycji odwrotnej, nogami w górze. W porównaniu do łodzi używanych przez mieszkańców Wysp Trobrianda nie posiada ona pływaka, ozdobiona za to jest ornamentem charakterystycznym dla tego obszaru kulturowego.

Eksponat został zakupiony w antykwariacie w Australii za pośrednictwem Interetu.

 

Własność Muzeum Miejskiego w Żorach (MŻo/Au/63/a-h)

 

Źródła:

H. Spiegel – Soul-boats in Melanesia: a study in diffusion, „Archeology and Physical Anthropology in Oceania” t. 6(1), april 1971, s. 34-43.

 

Opracował: Lucjan Buchalik

Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej.